Çölyak Hastalığı Nedir? 3 Maddede Çölyak Neden Olur?

Çölyak hastalığı tedavisi ankara görseli

Çölyak hastalığı nedir sorusunu son dönemlerde hasta ve hasta yakınları sıklıkla dile getirmektedir. Çölyak bir çeşit sindirim hastalığıdır, günlük yaşamı da oldukça etkileyen bir süreç olarak karşımıza çıkmaktadır. Birden farklı etkiler gözlemlense de genel olarak şikayetler tüm hastalarda aynı şekilde olmaktadır. Peki çölyak hastalığı nedir, kimlerde görülür ve belirtileri nelerdir? Tüm bu ve bunun gibi merak ettiğiniz sorular için yazıyı inceleyebilir konu hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz.

Çölyak Hastalığı Nedir?

Çölyak hastalığı nedir sorusuna en net verilecek yanıt arpa, buğday, çavdar gibi gluten proteini içeren gıdalar nedeniyle ince bağırsakta yer alan hücrelerin zarar görmesi durumudur. Hastada gluten zararlı bir madde olarak algılanır ve bağırsak hücrelerine saldırmaya başlar.

Çölyak hastalarında bağırsak içerisinde yer alan villus adı verilen parmaksı çıkıntılar zarar görmeye başlar. Bu değişikliler de besin emilimini ve sindirimi oldukça olumsuz şekilde etkiler. İleri yaşlarda hastalığın daha da geniş yelpazeye yayılması ve tedavisinin olmaması bir eksi olsa da glutene dikkat etmek, kesmek bağırsakta yer alan hasarı önler.

Çölyak Nasıl Oluşur?

Çölyak belirtileri nelerdir sorusundan önce, neden ve nasıl oluşur kısmı da oldukça önemlidir. İlk sırada genetik nedenler olsa da diğer şıklarda sıklıkla gözlemlenir. 3 maddede çölyak hastalığı nedir, neden olur sorusuna verilecek yanıtlar ise şu şekildedir;

  1. Genetik yatkınlık,
  2. Çevresel faktörler,
  3. Bağışıklık sisteminde görülen sorunlar.

Çölyak hastalarında bağışıklık sistemi gluteni oluşturan temel proteinlerden biri olan Gliadini vücuda karşı zararlı bir madde olarak algılamaktadır. Ve üretilen antikorlar bağırsakta yer alan çıkıntılara zarar vererek çıkıntıları azaltır bu da çölyak hastalığı nedir sorusunu doğrudan cevaplar.

Yine aile içerisinde genetik yatkınlık olması aktarılabilen bir hastalık olmasından dolayı çölyak riskini arttırmaktadır. Çocukluk döneminde geçirilen bağırsak sorunları, viral hastalıklar ve aşırı stres gibi durumlar da çevresel faktörler arasında yer almaktadır.

Çölyak hastalığı nedir anlatan görsel

Çölyak Hastalığı Nedir? Çölyak Belirtileri Nelerdir?

Çölyak hastalığı belirtileri diğer hastalıkları taklit ettiğinden dolayı her zaman kolayca anlamlandırılamayabilir. En sık taklit ettiği hastalıklar mide ülseri, iltihaplı bağırsak hastalığı ve spastik kolon olmaktadır. Fakat detaylı muayene ve doktor kontrolü ise tanı konulmaktadır.

Besinlerin emilimi bozulunca da ortaya birden fazla belirti çıkmaktadır. Genel olarak çölyak hastalarında gözlemlenen belirtiler ise aşağıdaki gibidir;

  • Karın ağrısı,
  • Kusma, hazımsızlık,
  • Kansızlık,
  • İshal,
  • Açık renkli kötü kokulu dışkı,
  • Yorgunluk ve halsizlik,
  • Baş ağrısı,
  • Tuvalet ihtiyacının artması,
  • Kemik ve eklemlerde ağrı,
  • Karaciğer sorunları,
  • Sinirlilik ve depresyon hali,
  • Diş minesinde yaşanan sorunlar.

Günümüzde artan bilinçli hasta profili ve profesyonel doktor tanıları ile hiç bağırsak sorunları yaşamadan ortaya çıkan sessiz çölyak hastalığı da kolayca bulunmaktadır. Bunun yanı sıra D vitamini ve kalsiyum emiliminde oluşturduğu bozukluklar da kuvvet kaybı ve kas ağrılarını tetiklemektedir.

Sizde de bu tarz şikayetler varsa ve neden kaynaklandığından emin değilseniz bilgi almak için 0312 963 12 78 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Çölyak Hangi Besinler ile Oluşur? | Çölyak Hastalığı Nedir?

Çölyak hastalığı nedir sorusuna en net cevabı glutenin bağırsaklar tarafından yabancı bir madde olarak görülmesi olarak vermiştik. Peki en çok hangi besinler çölyak tetiklenmesi ve hastalığına neden olmaktadır? Aslında buğday ürünü olan her şey yani arpa, irmik, ekmek, gibi tüm gıdalarda gluten bulunduğu için bu besinlerden çölyak oluşmaktadır.

Aşağıdaki tabloda gluten olan besinlerden bazılarını incelemek mümkündür.

Un Salam Sosis
Ekmek Salata Sosları Oyun Hamuru
İrmik Mayonez Zarf ve Pul Yapışkanları
Hazır Patates Kızartması Ketçap Bazı Şampuanlar

Aile bireylerinde genetik olarak çölyak öyküsü varsa, çölyak hastalığı nedir diye merak ediyorsanız ve uzun süreli ishaliniz mevcutsa uzmana başvurmak ve çölyak olup olmadığını araştırmak önemlidir.

Çölyak Testi ve Tanısı

Çölyak hastalığı nedir sorusundan sonra en çok merak edilen diğer soru yine çölyak testi var mı olmaktadır. Evet testi vardır fakat en sık ve ilk yapılan testler kan testleri ve endoskopi olmaktadır. Fiziksel olarak yapılan muayene yine bu aşamada oldukça önemlidir. Kan testinde ilk olarak trans-glutaminaz ve oto antikorları araştırılmaktadır. Kan testinde pozitiflik var ise ince bağırsaktan alınan biyopsi sonucunda bağırsak duvarında yer alan çıkıntılar var mı diye bakılır. Eğer çıkıntı yok düzleşme varsa çölyak tanısı konulur.

Yine kişinin çölyak olup olmadığını anlamak için çölyak testi uygulanabilir. Serolojik testler hastalığın tanısı için kullanılan testler arasında yer almaktadır. HLA-DQ2 ve HLA-DQ8 isimlerine sahip lökosit antijenlerine karşı yapılan testlerde yine hastalık hakkında bilgi vermektedir.

Çölyak Hastalığı Nedir, Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Çölyak hastalığı tedavisi öncesi gerekli testler yapıldıktan sonra pozitif gelen sonuçlar sizi hemen endişeye sürüklememeli. Tedavi yönteminde ilaç, aşı ve cerrahi bir işlem yer almamasına rağmen korunmak için gluteni tamamen kesmek temel prensip olmaktadır.

Pek çok gıda içinde gluten olduğu için sadece buğdaygilleri kesmek yeterli gelmeyecektir. Uygun ve glutensiz olan tüm gıdalar ve malzemeler tedavi yöntemleri arasında yer almaktadır. Gluteni tamamen hayatınızdan çıkarttığınız zaman bağırsak iltihaplanma sorunlarında da oldukça gerileme görülür.

Glutensiz Diyet | Çölyak Hastalığı Nedir?

İçinde gluten bulunmayan gıdaları içeren bir beslenme şekli olan glutensiz diyet için meyve, sebze, et, balık ve kümes hayvanı etlerinin yenmesini temel almaktadır. Çölyak hastalığının varlığı nedeni ile uygulanan bu diyet hamur işi, ekmek, makarna gibi protein bakımından düşük gıdaları içermez.

Gluten içermeyen yiyeceklerden bazıları ise şu şekildedir;

  • Balık, tavuk ve işlenmemiş etler,
  • Yumurta ve tam yağlı süt, yoğurt,
  • Pirinç, mısır, darı, karabuğday ve kinoa,
  • Mısır unu ve mercimek unu,
  • Tahin, reçel, bal, salça türleri,
  • Meyve suyu, maden suyu, kahve ve çay,
  • Turşu, boza, fındık ve fıstık.

Bu yiyeceklerden uzak durmak gluten hassasiyetini engellerken onarımı da sağlamaktadır. Çölyak hastalığı nedir sorusu sonrasında diğer gluten içeren gıdaları da araştırmak önemlidir. Pudra şekeri, kabartma tozu, buğday, arpa, yulaf, ekmek ve kek gibi ürünler ise yüksek miktarda gluten içermektedir.

Glutensiz Beslenme Yararları

Çölyak hastalığı nedir ve nasıl korunulmalıdır kısmından sonra glutensiz beslenme nasıl yarar sağlar bu konuya değinmek iyi olacaktır. Glutensiz beslenmek vücudu onararak var olan enerjiyi yükseltmeyi de sağlamaktadır. Çünkü gluten bağırsak emilimini bozarak iltihabı artırır bu da halsizlik ve yorgunluk yapmaktadır.

Metabolizmanın düzgün çalışması için yine glutensiz bir beslenme önemlidir. Çölyak hastalarında gaz ve şişkinlik oluşabilir. Sindirimin rahatlaması ve şişkinliğin azalması için yine glutensiz beslenme önemlidir. Eklem ağrılarını önlemek, iltihabı önlemek ve kemik sağlığını korumak yine glutensiz beslenmenin diğer yararları arasında yer almaktadır.

Çölyak Tedavileri

Kronik bir otoimmün rahatsızlık olan çölyak, bağışıklık sisteminin gluten proteinine anormal tepki vermesine ve ince bağırsağa saldırmasına neden olur. Tedavi, hastaların yaşam kalitesinin arttırılmasına ve kalıcı hasarın önlenmesine yöneliktir. Modern tedavi yöntemlerinden bazılarına dair detaylar aşağıdaki gibidir:Çölyak hastalığı tanı ve tedavisi gastroenteroloji uzmanı tarafından değerlendirilir ve planlanır. Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; şikâyetleriniz için ilgili uzmanlık alanına başvurmanız önerilir.

Çölyak Hastalığı Nedir Hakkında Sık Sorulan Sorular

Çölyak hastalığı nedir hakkında en sık sorulan sorular aşağıdaki gibidir.

1- Çölyak Hastası Yoğurt Yiyebilir mi?

Çölyak hastalığı nedir sorusundan sonra yoğurt aklı karıştıran diğer bir konudur. Evet, süt ve süt ürünleri, yoğurt çölyak hastalarının tüketebileceği ürünler arasında yer almaktadır. Kırmızı et, tavuk, balık, peynir ve kuruyemişler yine çölyak hastası olanların tüketebileceği ürünler arasında yer almaktadır.

2- Çölyak Nerede Ağrı Yapar?

Glutene karşı olumsuz şekilde görülen bir reaksiyondan kaynaklanan çölyak hastalığı karın ağrısı yapmaktadır. Bunun yanı sıra şişkinlik, ishal, kabızlık, kilo kaybı, demir eksikliği ve baş ağrısı yapmaktadır. Bazı hastalarda çölyak hastalığı nedir araştırması sırasında kilo kaybı ve cilt döküntüleri yanı sıra ağızda aftlar da görülebilir.

Tıbbi Değerlendirme:
Bu sayfada yer alan bilgiler bilimsel tıbbi kaynaklar temel alınarak hazırlanmış olup, içerik (Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Hekimi) tarafından okunmuş, tıbbi açıdan değerlendirilmiş ve hekim gözetiminde yayımlanmıştır. İçerik, sağlık konularında güvenilir bilgi sunmayı amaçlayan bilgilendirici bir kaynaktır. — Sertifikalar · Yayınlar
bu içeriğe oy ver
Bilgi için sizi aramamızı ister misiniz? *

Soru - Cevap Bölümü

Telefon numaranız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir.

Bu alanı doldurun
Geçerli bir telefon numarası girin.
Bu alanı doldurun