CRP Nedir? CRP Yüksekliği Ne Anlama Gelir?
CRP nedir? CRP; vücutta meydana gelen enfeksiyonlarda karaciğer tarafından üretilen ve kana verilen bir tür proteindir. C-reaktif protein (CRP), büyük ölçüde enfeksiyonun değerlendirilmesi için ölçülür. Fakat sadece enfeksiyondan kaynaklı olarak yükselmez. Kalp krizi, sigara kullanımı, obezite ve stres gibi unsurlara bağlı olarak da yükselebilir. Dolayısıyla CRP yüksekliği tek başına bir hastalığın tanısı için yeterli değildir. Tanı için farklı şikayetlerin ve bulguların da bulunması gerekir.
CRP Nedir?
C-reaktif protein (CRP); karaciğer tarafından bağışıklık sisteminin desteklenmesi için üretilen ve vücuttaki inflamasyon durumunda salgılanan bir proteindir. Vücutta inflamasyon veya farklı bir inflamatuvar süreç başladığında karaciğer tarafından üretilir ve kana verilir. Böylece kandaki CRP seviyesi hızlı bir şekilde yükselir.
CRP değeri, sağlıklı insanlarda 0-5 mg/L aralığındadır. Ancak sağlıklı kişilerde bu değerin 3 mg/L seviyesinin altında olması beklenir. Bu seviyenin hafif üzerinde yer alan (5-10 mg/L) CRP; kişideki stres, sigara kullanımı, gebelik ve hareketsiz yaşam gibi unsurlara işaret eder. Dolayısıyla bazı durumlarda CRP’nin 10 mg/L altında olması da kabul edilebilir.
CRP değerinin 10-50 mg/L aralığında olması, kişide orta seviyede bir enfeksiyon olduğuna işaret eder. 50-100 mg/L aralığı, şiddetli enfeksiyonu gösterir. Eğer bu değer 100 mg/L seviyesinin üzerindeyse kişide akut bakteriyel enfeksiyon olabileceği değerlendirilir.
CRP Hangi Durumlarda Yükselir?
CRP ile enfeksiyon arasındaki ilişki bilinen bir durumdur. Ancak söz konusu değerin yükselmesinin arkasındaki tek neden inflamasyon değildir. CRP’nin yükseldiği durumlar şu şekilde özetlenebilir:
- Bakteriyel ve viral enfeksiyonlar
- Otoimmün hastalıklar
- Romatizmal rahatsızlıklar
- Doku yaralanmaları ve travmalar
- Ameliyat sonrasındaki süreçler
- Bazı kalp ve damar rahatsızlıkları
- Bazı kanser türleri
- Stres
- Alkol ve sigara kullanımı
- Obezite ve hareketsiz yaşam
CRP yüksekliği, hastalar açısından önemli bir veridir. Ancak bu veri, enfeksiyon veya tanı konusunda tek başına yeterli değildir. Dolayısıyla tek başına değerlendirilmez.
CRP Yüksekliği Ne Anlama Gelir?
CRP yüksekliği, vücutta enfeksiyon olabileceğini gösteren bir veridir. Ancak tek başına kesin bir sonuç vermez. Dolayısıyla bu verinin kişinin sağlık durumu ve diğer bulgularıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir. Örneğin; ateş, öksürük, idrar yaparken yanma veya boğazda ağrı gibi şikayetleri olan bir hastadaki CRP yüksekliği, enfeksiyon riskinin yüksek olduğuna işaret eder. Ancak bu tür şikayetlerin olmaması, yüksekliğin arkasında farklı nedenler olabileceğini akla getirir.
CRP Testi Nasıl Yapılır?
CRP testi, hastadan alınan kanla yapılır. Kan içerisindeki C-reaktif protein miktarının belirlenmesi hedeflenir. Alınan kan laboratuvara gönderilir ve içerisindeki CRP miktarı belirlenir. Söz konusu test, rutin kan testlerinin içerisinde gerçekleştirilebilir. Açlık veya tokluk gerektirmez.
CRP testi, kişinin şikayetleri, bulguları ve genel durumu bir enfeksiyona işaret ettiğinde istenir. Ateş, halsizlik, ağrı ve benzeri bulguları olan hastaların değerlendirilmesinde rutin kan testleri içerisinde CRP de vardır. Ancak ilgili testin istenmesinin tek nedeni enfeksiyon değildir. CRP testi istenen durumlar aşağıdaki gibidir:
| Durum | Açıklama |
| Enfeksiyon Şüphesi | Kişide ateş, boğaz yanması, idrar yaparken yanma, halsizlik ve benzeri türden bulgular olduğunda istenir. Böylece vücudunda enfeksiyon olup olmadığına dair önemli bir veri elde edilir. |
| Romatizmal Hastalıklar | Kronik hastalardaki hastalık aktivitesinin takibi için istenir. |
| Tedavi | Hastaların tedaviye verdikleri yanıtın izlenmesi için istenir. Örneğin; enfeksiyon seviyesinin düşmesiyle birlikte CRP değerinin de azalması beklenir. |
| Ameliyat Sonrası | Cerrahi işlem sonrasındaki dönemin değerlendirilmesi için istenir. Bu dönemdeki inflamasyon varlığının araştırılmasında kullanılır. |
| Doku Hasarı | Doku hasarı durumunda vücudun verdiği inflamatuvar yanıtın tespit edilmesinde öne çıkar. |
| Taşikardi | Hızlı kalp atışı durumunda kalp damar sağlığının değerlendirilmesi için istenir. |
Karaciğer tarafından salgılanan CRP değeri önemli bir veridir. Ancak hiçbir zaman tek başına belirleyici değildir. Sadece CRP yüksekliğine bakılarak kişide enfeksiyon olduğu veya farklı bir rahatsızlık bulunduğu ifade edilemez. Uzm. Dr. Derya Can, hastaları değerlendirirken CRP değeri ile birlikte diğer bulgularını ve hastaların genel durumlarını dikkate alır.
Sık Sorulan Sorular
CRP nedir konusu ile ilgili sık sorulan sorular ve merak edilen hususlar şu şekildedir.
1 – CRP Nedir? CRP Değeri Kaç Olmalı?
CRP, vücutta inflamasyon oluştuğunda karaciğer tarafından salgılanan bir proteindir. C-reaktif protein olarak adlandırılan bu maddenin değeri, rutin kan testleriyle birlikte veya ayrı olarak ölçülebilir. Sağlıklı bireylerde 0-5 mg/L aralığında olması beklenir.
2 – CRP Kaç Olursa Tehlikeli Olur?
CRP, sağlıklı insanlarda 0-5 mg/L aralığındadır. Bu değerin üzerine çıktığında normal olmayan seviyelerde kabul edilir. Ancak bu değer, tek başına değerlendirilmez. Diğer verilerle birlikte ele alınır.
3 – CRP Yüksekliği Kanser Anlamına Mı Gelir?
CRP, kanser hastalarının değerlendirilmesinde ele alınan verilerden biridir. Ancak yüksekliği, tek başına hastanın kanser olduğunu ya da olmadığını göstermez. Kanser hastaları için tek başına anlamlı bir veri değildir.
