Hamstring Sakatlığı Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Hamstring sakatlığı; uyluğun arka kısmında bulunan hamstring kas grubunun aşırı gerilmesi, yırtılması veya kopması sonucu oluşan durumdur. Yetersiz ısınma, kas dengesizliği ve aşırı egzersiz gibi faktörlere bağlı olarak oluşur. Özellikle koşu, ani yön değiştirme ve sıçrama gibi hareketleri içeren sporları yapanlarda görülür. Kas grubunda meydana gelen hasarın derecesine bağlı olarak iyileşme süresi farklılık gösterir.

Hamstring Kası Nedir?

Hamstring kası; uyluğun arka bölümünde bulunan ve bacak hareketlerinde rol alan bir kas grubudur. Bu kas grubu, üç ana kastan meydana gelir. Söz konusu kaslar; biceps femoris, semitendinosus ve semimembranosus şeklinde sıralanır. 

Kaslar, uyluğun arka kısmından başlayarak diz arkasına kadar uzanır. Bacağın arkaya doğru hareketlerinde, dizleri bükmede ve kalça bölgesine destek sağlamada rol alırlar. Yürüyüşten koşmaya, merdiven çıkmadan zıplamaya kadar birçok fiziksel aktivitede hamstring kasları aktif olarak çalışır. Birçok aktivitede rol alan kaslarda, aşırı zorlamaya bağlı olarak yırtılma ve kopma gibi sakatlıklar yaşanır.

Hamstring Sakatlığı Nedir?

Hamstring sakatlığı; uyluğu arka kısmında yer alan kas grubunun yırtılması veya aşırı gerilmesiyle ortaya çıkan durumdur. Bir tür spor yaralanması olarak kabul edilen bu sakatlığın kendi içerisinde farklı dereceleri vardır. Hamstring yırtığı da bunlar arasında yer alır ve sporcularda yaygın şekilde görülür.

Sakatlığın ortaya çıkmasında genel olarak iki farklı senaryo vardır. Bunların ilki sprint yaralanmaları olup, oldukça sık yaşanır. Sporcular veya normal kişiler ani şekilde hızlandığında bacaklarını güçlü şekilde öne atarlar. Bu sırada hamstring kasları devreye girerek alt bacağın hareketini kontrol altında tutmak için yavaşlatır. Bir tür fren mekanizması meydana getirir. Ancak söz konusu mekanizma, kasın dayanıklılığını aştığında mikro veya makro büyüklükte yırtıklar meydana gelir. Hamstring sakatlığı bu şekilde oluşur.

Gerilme de kasların sakatlanmasına neden olur. Ani bir hareket sonucunda kasta gerilme meydana gelir. Hareketin yapılması için bu gerilme çok önemlidir. Ancak kas bu gerilmeye hazır değilse veya kapasitesinin üzerindeyse sakatlıklar meydana gelir. Diğer senaryoya göre daha az görülen gerilme kaynaklı sakatlanmaların tedavi süresi daha uzundur.

Hamstring Sakatlığı Türleri

Hamstring sakatlıklarının kendi içerisinde iki temel türü vardır. Bunlara dair detaylar aşağıdaki gibidir:

1 – Gerilmeler

Kasların gerilmesine bağlı olarak oluşan sakatlıklardır. Diğerlerine kıyasla daha hafif olduklarını ifade etmek yanlış olmayacaktır. Kasların aşırı esnemesi sonucunda meydana gelmesine karşın liflerde yırtılma yoktur. Aşırı zorlanmaya bağlı olarak oluştuğundan dolayı ağrı, hassasiyet ve hareket kısıtlılığı belirgindir.

Hamstring gerilmesi etkileri, dinlenme ve esneme hareketleriyle kısa sürede giderilir. Doğru yöntemler uygulanmadığında iyileşme süresi uzar. Hafif seviyede bir sakatlık olduğu için sadece egzersizleri ve spor aktivitelerini etkiler. Buna karşın günlük aktiviteleri çok fazla etkilemez.

2 – Yırtılmalar

Kas liflerinde kısmi yırtıkların veya kopmaların oluşmasına bağlı olarak meydana gelen ciddi bir sakatlıktır. Yırtığın veya kopmanın durumuna göre farklı dereceleri vardır. Derecelere ilişkin detaylar aşağıdaki gibidir:

• Birinci derece veya derece 1; en hafif yırtılma türüdür. Kas liflerinde mikro seviyede yırtılmalar bulunur. Kişiler, hareketlerini sürdürür fakat hafif seviyede ağrı hisseder. Dinlenme, esneme egzersizleri ve soğuk kompres gibi tedavi yöntemleri uygulanır.
• İkinci derece yırtıklarda kas liflerinin bir kısmında ciddi hasar vardır. Ağrı, çok daha yoğun şekilde kendisini gösterir. Şişlik ve hafif morarma da belirtiler arasında yer alır.
• Üçüncü derece veya derece 3; kasın tamamen kopmasını ifade eder. Ağrı ve şişlikle karakterize bir durumdur. Bacağın hareket ettirilmesi oldukça zordur. Büyük oranda tedavide cerrahi işleme ihtiyaç duyulur.

Kişinin durumuna göre etkiler ve semptomlar farklılık gösterebilir.

Hamstring Sakatlığı Belirtileri Nelerdir?

Sakatlık sonrasında ortaya çıkacak bazı yaygın belirtiler şu şekildedir:

• Uyluk arkasındaki bölgede keskin bir ağrı
• Sakatlanma sırasında çıt şeklinde duyulan ses
• Kopma veya yırtılma hissi
• Yürümede ciddi şekilde zorlanma
• Sakatlık bölgesinde oluşan hassasiyet
• Otururken oluşan ağrı
• İlgili bölgede morarma ve şişlik

Hamstring sakatlığı derecesine göre belirtiler farklılık gösterir. Problemin derecesine göre görüne belirtiler aşağıdaki gibidir:

Sakatlığın belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında daha detaylı bilgi almak için Uzm. Dr. Derya Can ile iletişime geçebilirsiniz.

Hamstring Sakatlığı Nasıl Geçer?

Hamstring sakatlığı tedavisi, rahatsızlığın türü ve derecesine bağlı olarak farklı şekilde gerçekleştirilir. Hafif sakatlıklar için evde uygulanabilecek yöntemler ve dinlenme tercih edilirken, şiddetli sakatlıklar için cerrahi yöntemler de dahil olmak üzere farklı yaklaşımlar benimsenir.

Öncelikle hamstring sakatlığı türlerinin son derece ciddi olduğu ve doktor onayı olmadan farklı yöntemlerin kullanılmaması gerektiği unutulmamalıdır. Sakatlığın geçmesi için uygulanan bazı yöntemler aşağıdaki gibidir:

• Hafif ve orta dereceli sakatlıkların ilk aşamasında soğuk kompres uygulaması tavsiye edilir. İlk 48 saat boyunca 20 dakikalık aralıklarla uygulanır. Uygulama, damarları daraltır ve kan akış hızını azaltır. Böylece şişlikler engellenir.
• Dinlenme, hafif ve orta dereceli sakatlıklarda kullanılan bir diğer önemli yöntemdir. Kasların zorlanmaması, iyileşme sürecini olumlu olarak etkiler.
• Kompresyon, yani ilgili bölgeye bandaj uygulamak, kan akışının kontrol altında tutulmasına katkı verir.
• Orta ve ileri seviye sakatlıklarda belirgin şekilde ağrı vardır. Ağrı yönetimi için doktor tarafından reçete edilen kas gevşetici ağrı kesicilerin düzenli olarak kullanılması önemlidir.
• Fizik tedavi ve rehabilitasyon, kasların eski haline dönmesi için kritik öneme sahiptir. Hamstring sakatlığı egzersizler ile çok daha hızlı şekilde atlatılır.
• İleri seviye vakalarda, yani kasın tamamen koptuğu durumlarda cerrahi yöntemler devreye girer.

Tedaviler, hastaların durumuna göre planlanır.

Kliniğimizde Uyguladığımı Hamstring Sakatlığı Tedavileri

Uyluk bölümünün arka kısmında bulunan kas grubunun aşırı gerilmesi, yırtılması veya tamamen kopması olan hamstring sakatlığı için çeşitli tedaviler uygulanır. Temel amaç, iyileşme sürecinin hızlandırılması ve ağrıların azaltılmasıdır.

1 – Hamstring Sakatlığında Proloterapi Tedavisi

Şekerli serum olarak bilinen dekstrozun vücuda enjekte edilmesi şeklindeki bu tedavi, eski işlevini kaybetmiş eklemlerin ve bağ dokuların iyileşme sürecini destekler. Bir tür enjeksiyon yöntemidir ve vücudun kendi tamir mekanizmasının daha etkin hale gelmesini teşvik eder. Böylece hamstring sakatlığının iyileşme sürecini destekler.

2 – Hamstring Sakatlığında Prolozon Tedavisi

Proloterapi yönteminin kullanıldığı ve hastalara ozon enjekte edildiği bu yöntem kaslardan tendonlara, eklemlerden yumuşak dokulara kadar birçok bölgeye uygulanır. Ozon gazının antienflamatuar ve oksitleyici etkilerinden yararlanılır. Doku tamiri ve büyüme faktörü üretimini destekleyerek yenilenmeyi teşvik eder.

3 – Hamstring Sakatlığında Eksezom Tedavisi

Eksezom tedavisinde vücuda eksezomlar enjekte edilerek iyileşme süreci desteklenir. Küçük kesecikler şeklindeki eksezomlar, hücreler arasındaki iletişimi sağlayarak vücudun kendini iyileştirme ve tamir etme süreçlerini teşvik eder.

4 – Hamstring Sakatlığında PRP Tedavisi

Hastaların kendi kanlarının santrifüj edilerek zenginleştirilmiş plazma oluşturulması esasına dayanır. Büyüme faktörleri ve diğer destekleyici maddeler açısından zengin olan bu plazma, ilgili bölgeye uygulanarak iyileşme sürecini destekler.

5 – Hamstring Sakatlığında Manuel Terapi Tedavisi

Kas ve iskelet sistemi rahatsızlıklarında yaygın olarak kullanılan manuel terapi, ağrının azaltılması ve fonksiyon kaybının giderilmesi gibi etkilere sahiptir. Yumuşak dokuların gevşetilmesi ve eklem blokajlarının açılması için de kullanılır. Hamstring sakatlığında tercih edilen modern yaklaşımlardan biridir.

Hamstring Sakatlığı Ne Kadar Sürer?

Hamstring sakatlığı ile ilgili merak edilen hususlardan bir diğeri ise iyileşme süresidir. Yaralanmanın şiddetine bağlı olarak iyileşme süresi değişir. Hafif sakatlıklarda iyileşme süresi 1-3 haftadır. Her ne kadar bu tür sakatlıklarda kişiler günlük yaşamlarına hızlı dönseler de kasın eski halini alması için zamana ihtiyaç duyulur.

Orta dereceli yırtılmalarda iyileşme süresi 4-8 hafta arasındadır. Hamstring sakatlığı orta seviyeli olduğunda hareket kısıtlılığı belirgindir. Bu kısıtlılık 2-4 hafta sonra geçse de tam iyileşme için daha fazla zaman gerekir. İleri seviyeli vakalarda ise süre 12-24 haftaya kadar çıkabilir. Hamstring sakatlığı tedavisi, iyileşme süresi ve diğer detayları hakkında bilgi almak için Uzm. Dr. Derya Can ile iletişime geçebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Hamstring sakatlığı ile ilgili merak edilen hususlar ve sık sorulan sorular aşağıda yer almaktadır.

1 – Hamstring Sakatlığı Neden Olur?

Hamstring sakatlığı; uyluk bölgesinin arkasında yer alan kasların aşırı zorlanmasına veya gerilmesine bağlı olarak oluşur.

2 – Hamstring Sakatlığı Futbol Ne Kadar Sürer?

Sakatlığın derecesine sporcuların yeniden futbol oynamaya başlaması 4-8 hafta kadar sürebilir.

3 – Hamstring Yırtığına Ne İyi Gelir?

Dinlenme, soğuk kompres ve kompresyon ilk aşamada uygulanması gerekenlerdir. Ancak bu süreçte doktor onayı olmadan herhangi bir uygulama yapılmamasına özen gösterilmelidir.

4 – Hamstring Sakatlığı Nasıl Anlaşılır?

Hasta şikayetleri, klinik bulgular ve sakatlığın meydana gelme şekli dikkate alınarak teşhis konulur. Bu süreçte MR ve USG gibi görüntüleme yöntemlerinden de yararlanılır.