Kemik İliği Ödemi Nedir, Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Kemik iliği ödemi, hastaların en sık araştırdığı konulardan biridir. Esasen başlı başına bir hastalık olmaktan çok bir hastalığın yansıması veya belirtisi olarak değerlendirilen kemik iliği ödemi, gündelik hayatta karşılaşılabilen bir problemdir. Kemik iliği, vücutta gerek işlevi gerek yapısı ile çok önemli bir parçadır ve burada oluşan ödem, gündelik hayatı zorlaştıran bazı kısıtlılıklara neden olabilir.
Kemiklerin içindeki yumuşak doku olan kemik iliğinin ödem yapması ciddi sonuçlara yol açabilir. Zira kemik iliği ödemi, kemik iliğinde sıvı birikmesi durumudur. Bu ödem; özellikle kalça eklemi, diz ve ayak bilekleri gibi yük binen bölgelerde meydana gelebilir. Bu durum da yaralanma, iltihap, enfeksiyon ve kemik travması gibi durumlardan dolayı görülür. Kemik iliği tedavisi, kişiden kişiye değişmekle beraber dinlenme, fizik tedavi ve şiddetine göre ameliyatı içermektedir.
Kemik İliği Ödemi Nedir?
Kemik iliği, vücutta çok önemli bir yere sahip olan özel bir dokudur. Gerek yapısı gerek işlevi ile çok önemli bir unsurdur. Kemik iliği, kemiklerin içerisindeki boşluklu kısımda bulunur. Kemiklerin içindeki yumuşak doku olarak tanımlanabilecek kemik iliği, bazı durumlarda ödem yapabilir. Kemik iliği kan kök hücrelerini barındıran süngerimsi dokudur ve burada artan sıvı miktarı kemik iliği ödemi rahatsızlığına sebep olur.
Kemiklerin içindeki boşlukta bulunan süngerimsi yapı olan kemik iliğinin içinde sıvı birikmesi ve şişmesi olarak tanımlanan kemik iliği ödemi, bazı sorunlara yol açar. Bunlardan başlıcası ağrı ve şiştir. Kemik iliği ödeminin yaygın nedenleri arasında osteoartrit, osteoporoz, yaralanma ya da enfeksiyon bulunmaktadır. Bu ödem, genellikle başka bir sağlık durumu araştırılan MR esnasında ortaya çıkar.
Kemik İliği Ödemi Belirtileri Nelerdir?
Kemik iliği ödemi başlı başına bir hastalık olmaktan çok bir hastalık ya da rahatsızlığın belirtisi şeklinde ortaya çıkar. Kemik iliğindeki şişlik ve sıvı birikmesinden kaynaklı ağrı, hassasiyet, şişlik, hareket kısıtlılığı, yürümede zorluk çekme ve eklemlerde sertlik şeklinde kendini gösterir. Bu ödem, çeşitli belirtilerle kendini ortaya koyar. Belirtileri şu şekilde sıralanabilir:
- Eklemlerde ağrı
- Kaslarda güçsüzlük
- Hassasiyet
- Hareket esnasında kısıtlanma
- Eklemlerde oluşan sertlik
- Eklem efüzyonu (şişmiş eklemler)
- Sıcak eklemler
Kemik İliği Ödemi Neden Olur?
Kemiğin içindeki boşlukta bulunan süngerimsi yapı olan iliğin, şişmesi ve sıvı birikmesi olarak tanımlanan kemik iliği ödemi, çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. Yaygın nedenler arasında iltihaplar, çeşitli enfeksiyonlar veya yaralanmalar yer almaktadır. Kemik iliğinde yer alan kan akışı bozulmaları da ödemin nedenlerinden biridir. Kemik iliğinde ödem, bir hastalıktan kaynaklı olarak yani bir hastalığın belirtisi olarak da görülebilir. Bazı durumlarda kanserin kemiklere yayılması kemik iliğinde ödem meydana getirebilir. Kemik iliği ödeminin birçok nedeni olabilir ve bu neden basit bir neden olabileceği gibi ciddi bir hastalık da olabilir. Kemik iliğinde ödem olması durumunda doktora başvurulup tetkik olunması ve doktorun teşhisi ve tedavisine göre hareket edilmesi en doğrusu olacaktır. Dokularda sıvı birikmesi ile karakterize olan bu rahatsızlığın sebepleri şu şekilde sıralanabilir:
| Artrit | Artrit, kemik iliği ödemine neden olabilir. İnflamatuar olmayan artritte, kemiğin dejenerasyonu, altta yatan iliğe doğrudan baskı uygulayan değişikliklere sebebiyet verebilir. Kemik iliğine neden olabilecek artrit türleri şöyle açıklanır:
Psoriatik artrit (sedef romatizması) Reaktif artrit Gut artriti Septik artrit |
| Yaralanma | Kemik iliği ödemi, bağlarda oluşan zorlama, tendonların ve bir kemiğin yaralanması nedeniyle de ortaya çıkabilir. Bu yaralanma ani, şiddetli ya da kronik bir şekilde gelişebilir. Eklemlerde tekrarlanan stresin olması ya da aşırı kullanım durumu da yaralanmayı içererek kemik iliği ödemi oluşumuna neden olabilir. |
| Osteoporoz | Osteoporoz, kemiklerin gözenekli ve kırılgan hale gelmesine neden olarak kemik iliği ödemi oluşmasına zemin hazırlar. Kadınlarda özellikle yaşlandıkça kemikler kırılmaya karşı savunması hale gelir. Şiddetli osteoporoz durumunda dizlerde ve kalçalarda kemik iliği ödemi görülebilir. |
| Kemik Enfeksiyonu | Kemik enfeksiyonu olan osteomiyelit, kemik iliğinde yer alan kan damarlarına zarar vererek kemik dokularını zayıflatır. Bu durum sonucunda kemik iliği ödemi ortaya çıkabilir. |
| Kemik Tümörleri | İyi huylu (kanserli olmayan) kemik tümörleri, büyüdükçe ve dokuları istila ettikçe kemik iliğine doğrudan baskı uygular ve kemik iliği ödemi oluşmasına neden olabilir. Bazı kemik tümörleri diğerlerinden daha hızlı büyür. |
| Kanser | Tüm kanser türleri kemiğe yayılarak dokuların zarar görmesine neden olarak kemik iliği ödemi oluşturabilir. En sık yayılan kanserler arasında meme kanseri, akciğer kanseri, prostat kanseri, böbrek kanseri, melanom, yumurtalık kanseri ve tiroid kanseri bulunur. |
Kemik İliği Ödemi Nasıl Teşhis Edilir?
Kemik iliğindeki ödem, çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir. Ödemin neyden kaynaklandığı ve nasıl bir tedavi uygulanacağı, yapılan teşhis ile belli olur. Kemik iliğindeki ödemin teşhisi için uzman bir doktora başvurmak gerekir. Kemik iliğindeki ödemin teşhis edilmesinde doktorunuz, ilk olarak şikayetlerinizi ve öykünüzü dinleyecek ve fiziki muayene yapacaktır. Sonrasında ise ödemin altında yatan nedeni saptayabilmek için sizden ultrason, MR, kemik iliği biyopsisi ya da iltihap belirtilerini aramak için tam kan sayımı isteyebilir. Bunlardan elde edilen sonuçlar, teşhis koymaya yardımcı olacaktır. Konulan teşhise göre de tedavi sürecine başlanacaktır.

