Freiberg hastalığı, özellikle genç kadınlarda görülen ve ayak parmak kemiklerinde kan dolaşımının bozulmasıyla ortaya çıkan bir kemik hastalığıdır. Tedavinin amacı, ağrıyı azaltmak, eklem yüzeyini korumak ve kemik dokusunun iyileşmesini desteklemektir. Erken tanı ve doğru tedaviyle kalıcı iyileşme mümkündür.
Freiberg Hastalığı Nedir?
Freiberg hastalığı, ayakta bulunan metatars kemiklerinin baş kısmında (özellikle 2. parmak kemiğinde) kan dolaşımının azalması sonucu gelişen avasküler nekroz yani kemik dokusu ölümüyle seyreden bir hastalıktır. Bu durum, kemiğin zayıflamasına, eklem yüzeyinin çökmesine ve zamanla ağrılı deformasyonlara yol açar.
Genellikle ergenlik dönemindeki genç kadınlarda ve uzun süre dar ya da topuklu ayakkabı giyen kişilerde görülür. Ayrıca dans, koşu gibi tekrarlayan yüklenmelere neden olan aktiviteler de hastalığın oluşumunda rol oynar.
Erken evrelerde sadece yürürken ağrı veya hafif şişlik şeklinde kendini gösterirken, ilerleyen aşamalarda eklem yapısı bozulur ve parmak hareketlerinde kısıtlılık oluşur. Erken teşhis edildiğinde konservatif ve rejeneratif yöntemlerle tedavi mümkünken, geç fark edilen olgularda cerrahi müdahale gerekebilir.
Freiberg Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Freiberg hastalığı, başlangıçta hafif ağrılarla fark edilirken zamanla eklemde belirgin ağrı, sertlik ve yürüme güçlüğü gibi şikayetlerle ilerler. Belirtiler genellikle ikinci parmak hizasında, ayağın ön kısmında yoğunlaşır ve aktiviteyle artar.
- Yürürken veya koşarken artan ön ayak ağrısı
- 2. parmak eklemi üzerinde şişlik ve hassasiyet
- Ayakkabı giyerken baskı hissi veya ağrı
- Eklemi oynatırken çıtırtı veya takılma hissi
- Uzun süre ayakta kalınca artan ağrı ve yorgunluk
- İleri evrelerde parmakta kısalma veya şekil bozukluğu
Hastalık ilerledikçe ağrı sadece hareketle değil, istirahat sırasında da devam edebilir. Bu nedenle erken evrede tanı konulması, eklemde kalıcı deformasyon oluşmadan tedavinin başlaması açısından büyük önem taşır.
Freiberg Hastalığı Neden Olur?
Freiberg hastalığı, ayaktaki metatars kemiklerinden birinin, özellikle ikinci metatars başının kan akışının bozulması sonucu gelişir. Kanlanma azaldığında kemik dokusu yeterli beslenemez, zayıflar ve zamanla çökme meydana gelir. Bu durum, eklem yüzeyinde deformasyona ve ağrılı hareket kısıtlılığına yol açar.
- Tekrarlayan mikrotravmalar: Uzun süre koşma, dans etme veya topuklu ayakkabı giyme.
- Yanlış ayakkabı seçimi: Dar burunlu veya yüksek topuklu ayakkabılar ön ayağa fazla yük bindirir.
- Anatomik yatkınlık: Uzun ikinci metatars kemiğine sahip kişilerde risk daha yüksektir.
- Kan dolaşım bozuklukları: Kemiğe giden kan azalır, dokular yeterince oksijen alamaz.
- Hormonal faktörler: Özellikle ergenlik döneminde görülen hızlı büyüme süreci kemik beslenmesini etkileyebilir.
- Travmalar: Ayağa alınan darbeler veya zıplama gibi hareketler sonrasında lokal dolaşım bozulabilir.
Bu etkenler, kemiğin dayanıklılığını azaltarak kemik dokusunun kısmen ölmesine ve Freiberg hastalığının gelişmesine neden olur.

