Ürtikerle mücadelede uygulanacak adımlar; döküntülerin karakteri, yaygınlığı ve kişinin yaşadığı yakınmaların düzeyine göre farklılaşır. Bu süreçte, günlük yaşamda yapılabilecek destekleyici uygulamalar ile tıbbi müdahaleler bir bütün olarak ele alınır.
Ürtiker (Kurdeşen) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
Ürtiker, halk arasında kurdeşen olarak bilinen ve deride ani gelişen kabarıklıklar ile kaşıntı ile ortaya çıkan yaygın bir cilt rahatsızlığıdır. Günlük yaşamda birçok farklı tetikleyiciye bağlı olarak gelişebilir ve her yaş grubunda görülebilir.
Çoğu zaman kısa sürede geçse de bazı durumlarda tekrarlayabilir veya uzun sürebilir. Bu nedenle belirtilerin fark edilmesi ve uygun yaklaşımlarla ele alınması, yaşam kalitesinin korunması açısından önemlidir.
Ürtiket (Kurdeşen) Nedir?
Ürtiker, deride ani gelişen kabarıklıklar ve yoğun kaşıntı ile ortaya çıkan bir cilt rahatsızlığıdır. Bu kabarıklıklar genellikle kısa sürede oluşur, farklı bölgelerde görülebilir ve zamanla yer değiştirebilir. Lezyonlar çoğu zaman birkaç saat içinde kaybolabilirken, yeni alanlarda tekrar ortaya çıkabilir.
Halk arasında ürtiker, “kurdeşen” adıyla bilinir. Günlük hayatta sık karşılaşılan bu durum; besinler, ilaçlar, enfeksiyonlar veya çevresel etkenler gibi çeşitli tetikleyicilere bağlı olarak gelişebilir. Bazı kişilerde geçici bir tablo oluştururken, bazı durumlarda tekrarlayıcı veya uzun süreli seyredebilir. Uygun yaklaşımlarla belirtilerin kontrol altına alınması mümkündür.
Ürtiket (Kurdeşen) Türleri Nelerdir?
Ürtiker, süresine ve ortaya çıkış nedenlerine göre farklı türlerde değerlendirilebilir. Bu ayrım, uygun yaklaşımın belirlenmesine yardımcı olur.
Akut Ürtiker
Ani başlayan ve genellikle kısa sürede kaybolan ürtiker türüdür. Çoğu zaman birkaç gün içinde düzelme eğilimi gösterir ve tetikleyiciyle ilişkilidir.
Kronik Ürtiker
Belirtilerin haftalarca ya da daha uzun süre devam ettiği durumları ifade eder. Kabarıklıklar zaman zaman kaybolup tekrar ortaya çıkabilir.
Fiziksel Ürtiker
Soğuk, sıcak, basınç, terleme veya güneş ışığı gibi fiziksel etkenlerle tetiklenebilir. Belirtiler genellikle bu uyaranlara maruz kalındığında ortaya çıkar.
Alerjik Ürtiker
Bazı besinler, ilaçlar veya çevresel alerjenlerle ilişkilidir. Tetikleyiciyle temas sonrası deri üzerinde kabarıklık ve kaşıntı görülebilir.
Ürtiker Belirtileri Nelerdir?
Ürtiker belirtileri genellikle ani başlar ve deri üzerinde hızlı değişikliklerle kendini gösterir. Belirtilerin şiddeti kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Kurdeşen rahatsızlığının en sık görülen belirtilerini aşağıdaki listemizde bulabilirsiniz…
- Deride kabarıklıklar
- Şiddetli kaşıntı
- Kızarıklık
- Lezyonların kısa sürede kaybolup farklı bölgelerde tekrar ortaya çıkması
- Bazı durumlarda dudak, göz çevresi veya yüzde şişlik
Bu belirtiler çoğu zaman geçici olsa da tekrarlayıcı hale gelebilir. Şikâyetlerin artması veya yaygınlaşması durumunda değerlendirme yapılması önemlidir.
Ürtiker Neden Olur?
Ürtiker, farklı etkenlere bağlı olarak ortaya çıkabilen bir cilt rahatsızlığıdır. En sık nedenler arasında alerjik reaksiyonlar yer alır. Bazı besinler, ilaçlar veya çevresel alerjenler ürtikeri tetikleyebilir.
Bunun yanında enfeksiyonlar, stres ve bazı ilaçlar da ürtiker gelişiminde rol oynayabilir. Soğuk, sıcak, basınç veya terleme gibi fiziksel tetikleyiciler de deride kabarıklık ve kaşıntıya yol açabilir. Çoğu zaman tetikleyici tek bir neden olmayabilir ve birden fazla faktör birlikte etkili olabilir.
Ürtikere Neden Olan Yiyecekler Nelerdir?
Ürtiker, bazı kişilerde belirli yiyeceklere karşı gelişen hassasiyetle ortaya çıkabilir. Bu durumun herkeste benzer şekilde görülmeyebileceğini ve tetikleyici besinlerin de bireyden bireye değişebileceğini unutmamalıyız. Bu rahatsızlık sizde varsa dikkatli tüketmeniz gereken yiyecekleri aşağıdaki listede inceleyebilirsiniz.
- Deniz ürünleri
- Yumurta
- Süt ve süt ürünleri
- Kuruyemişler
- Çikolata
- Gıda katkı maddeleri ve koruyucular
Bu tür besinlerle ilişkilendirilen şikâyetlerin tekrarlaması durumunda, tetikleyicilerin belirlenmesi ve uygun yaklaşımın planlanması için değerlendirme yapılması faydalı olabilir.