Cilt Lekeleri (Melazma, Hiperpigmentasyon) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Cilt lekeleri (melazma, hiperpigmentasyon); deriye rengini veren melanin pigmentinin normalden daha fazla üretilmesi ya da belirli bölgelerde birikmesine bağlı olarak oluşan renk değişiklikleridir. Açık kahverenginden siyaha kadar farklı renk ve tonlarda ortaya çıkabilir. Her yaş grubunda görülme olasılığı bulunan cilt lekeleri, bazen sadece estetik açıdan sorun yaratır. Bazı durumlarda ise ciddi cilt rahatsızlıklarının habercisi olarak kendisini gösterir.
Cilt Lekeleri (Melazma, Hiperpigmentasyon) Nedir?
Cilde rengini veren melanin pigmenti, deride bulunan hücreler tarafından üretilir. Güneşin zararlı ışınlarından korunmak için kullanılan bu pigment, bazı durumlarda daha fazla üretilir. Böylece deride leke şeklinde görünen renk değişimleri meydana gelir. Bu renk değişimlerinden yaygın olarak görülen ikisine dair detaylar aşağıdaki gibidir:
Melazma Nedir?
Melazma; çoğunlukla gebelik döneminde ortaya çıkan, yüz ve vücudun diğer bölgelerinde koyu lekeler olarak kendisini gösteren bir pigmentasyon bozukluğudur. Hamilelik döneminde daha fazla görüldüğü için halk arasında hamilelik maskesi olarak da bilinir.
Melazma, kendiliğinden kaybolabilir. Ancak bazı vakalarda ek tedaviye ihtiyaç duyulur. Güneş ışığına maruz kalmak ve hormon seviyesindeki değişimler, Melazmanın en önemli nedenleri olarak kabul edilir.
Hiperpigmentasyon Nedir?
Fazla melanin üretimine bağlı olarak ortaya çıkan cilt lekeleridir. Kırmızı, kahverengi, pembe ve siyah gibi renklerde ortaya çıkabilirler. Vücudun her bölgesinde görülme olasılığı olsa da büyük oranda yüz, boyun ve göğüs bölgesinde görülürler.
Hiperpigmentasyon, cilt lekelerinin genel adı olarak kabul edilir. Melazma, hiperpigmentasyonun bir türüdür. Dolayısıyla hiperpigmentasyon çok daha kapsamlı bir kavramdır. İki kavram aynı rahatsızlığı ifade etmemektedir. Ancak belirttikleri rahatsızlıklar arasında önemli benzerlikler bulunur.
Cilt Lekeleri (Melazma, Hiperpigmentasyon) Belirtileri Nelerdir?
Cilt lekeleri (melazma, hiperpigmentasyon), kendilerini dışarıdan belli eder. En önemli işaretleri, ciltte meydana gelen lekelerdir. Pigmentasyon bozuklukları olarak tanımlanan bu lekelerin belirtileri ise aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Açık veya koyu renkli kahverengi lekeler
- Deride gri ile kahverengi arasındaki farklı tonlardaki renk değişimleri
- Akne sonrasında kalan koyu renkli izler
- Yanık sonrasında oluşan renk değişimleri
- Güneş maruz kalan alanlarda belirgin koyulaşma
Söz konusu lekeler büyük oranda kaşıntıya veya ağrıya neden olmaz. Dolayısıyla belirtiler büyük oranda ciltte görünen renk değişimleridir. Fakat problemin arkasında farklı rahatsızlık veya dermatolojik problem varsa farklı belirtiler de ortaya çıkabilir.
Cilt Lekeleri (Melazma, Hiperpigmentasyon) Neden Olur?
Ciltteki lekeler, melanosit adı verilen hücrelerin normale göre çok daha fazla melanin üretmesinden kaynaklanan bir durumdur. Bu artışın arkasında birçok neden vardır. Söz konusu nedenler arasında güneşe maruziyet, genetik faktörler, cilt yaralanmaları, travmalar ve hormon değişimleri öne çıkar. Cilt lekeleri (melazma, hiperpigmentasyon) nedenleri genel olarak aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Güneşe maruz kalma
- Hormon seviyesindeki ani ve beklenmedik değişimler
- Genetik yatkınlık
- Doğum kontrol tedavileri
- Gebelik
- Hipotiroid
- Bazı ilaçların yan etkileri
- Akne
- Egzama
- Kozmetik ürünlere hassasiyet
- Cilt enfeksiyonları
- Lazer uygulamaları
Bunlar cilt lekeleri açısından neden olabileceği gibi tetikleyici faktör de olabilir.
Cilt Lekeleri (Melazma, Hiperpigmentasyon) Nasıl Geçer?
Cilt lekeleri, kendi içerisinde farklı türleri olan bir rahatsızlıktır. Dolayısıyla da bu lekelerin geçmesi, tamamen altta yatan nedene bağlıdır. Kimyasal peeling, güneş maruziyetini azaltma ve yaşam tarzı değişikleri lekelerin giderilmesinde tavsiye edilen yöntemlerdendir. Ancak her hasta için uygun olmayabilir.
Cilt Lekeleri Türleri
Ciltte görülen leke türlerinden bazılarına ilişkin detaylar aşağıdaki tablodaki gibidir:
| Leke Türü | Özellikleri | En Sık Görüldüğü Bölgeler |
| Melazma | Hormonal değişiklikler ve güneş etkisiyle gelişen simetrik kahverengi lekeler | Yanak, alın, burun, üst dudak |
| Güneş Lekeleri | Uzun yıllar UV ışınlarına maruz kalınması sonucu gelişir. | El sırtı, yüz, omuz, dekolte bölgesi |
| Postinflamatuvar Hiperpigmentasyon | Akne, egzama, yara, lazer veya travma sonrasında ortaya çıkar. | Vücudun her bölgesi |
| Çil (Ephelides) | Genetik yatkınlığı olan kişilerde güneşle belirginleşen küçük kahverengi noktalar | Burun, yanak, omuz |
| Yaşlılık Lekeleri | Güneş hasarının yıllar içinde birikmesi sonucu gelişir. | El sırtı, yüz, boyun |
| İlaç Kaynaklı Pigmentasyon | Bazı ilaçların uzun süreli kullanımına bağlı gelişebilir. | Vücudun farklı bölgeleri |
Cilt Lekeleri (Melazma, Hiperpigmentasyon) Kendiliğinden Geçer Mi?
Cilt lekeleri (melazma, hiperpigmentasyon), bazı durumlarda herhangi bir tedaviye ihtiyaç duyulmadan kendiliğinden geçer. Söz konusu durum, tamamen lekelerin arkasındaki nedenlerle ilgilidir. Güneş kaynaklı hafif renk değişimleri zamanla kaybolabilir. Buna karşın derin leke değişimleri için tedaviye ihtiyaç duyulur.
