Zona Hastalığı Nedir? Zona Hastalığı Tedavi Yöntemleri

Zona hastalığı ciddi ağrı ve sıvı dolu kabarcıklar ile kendini gösteren, daha sonra kırmızı döküntülere dönüşen viral bir enfeksiyondur. Genellikle vücudun tek tarafında şerit halinde olur.

Su çiçeği ile benzer bir hastalıktır. Tıpkı su çiçeğinde olduğu gibi varicella-zoster virüsü zona hastalığı oluşumunda da etkili olmaktadır. Hastalık şiddetli belirtiler göstermektedir. Gösterdiği belirtiler geceleri daha fazla artış göstermektedir.

Zona Hastalığı Nedir?

Zona hastalığı halk dilinde gece yanığı olarak da bilinmektedir. Hastalık varicella-zoster virüsünün sinirleri ve cildi etkilemesi sonucu; ciltte küçük kabarcıklar ve ağrılı deri döküntüleri oluşumuna neden olması ile kendini göstermektedir.

Zona Hastalığı Neden Olur?

Zona genel olarak su çiçeği geçiren kişilerde duyusal sinir hücrelerinde virüsün inaktif bir şekilde uykuda beklemesi sonucu, virüsün tekrar aktif olması ile kendini göstermektedir. Çeşitli etkenlerden dolayı bağışıklığın düşmesi durumunda virüs tekrar aktif hale gelebilmektedir. Hastalığın nedenleri arasında şu durumlar görülebilir;

• Yaşlılık hastalığın en önemli nedenleri arasında yer almaktadır. Özellikle yaşlılıkla beraber zayıflayan bağışıklık sistemi sonucu virüs aktif hale gelebilmektedir. Genel olarak 50 yaş ve üzeri kişilerde yaygın olarak görülebilir.
• Yoğun stres ve fiziksel yorgunluk sonucunda vücut direncinin düşmesi virüsün harekete geçmesinin nedenleri arasında gösterilmektedir.
• Kanser, diyabet ve AIDS gibi bağışıklık sistemini baskılayan kronik rahatsızlıklar sonucu virüs kendine alan bularak aktif hale gelebilir.
• Kanser hastalarının düzenli olarak aldığı radyoterapi ve kemoterapi gibi tedavi seçenekleri, organ nakli sonrası reddin önlenmesi açısından alınan bağışıklık baskılayıcı ilaçlar ve uzun süreli ilaç kullanımı gibi durumlarda virüsün aktif hale gelmesi nedenleri arasında görülebilir.
• Vücutta ani olarak gelişen ve bağışıklık sistemini ani bir şekilde etkileyen fiziksel travmalar ve hastalıklar, virüsün tekrar aktif hale gelmesine neden olabilmektedir.

Zona Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Zona hastalığı belirtileri genellikle vücudun tek taraflı olarak etkilenmesi sonucu görülmektedir. Özellikle vücudun ve yüzün bir tarafında ortaya çıkan kaşıntı, ağrı ve hassasiyet hastalığa dair ilk belirtilerdir. Diğer belirtiler ise şu şekildedir;

• Ağrı
• Kaşıntılı kırmızı döküntü
• Ateş
• Vücudun etkilenen bölgesinde yanma ve karıncalanma hissi
• Titreme
• Işığa karşı duyarlılık ve hassasiyet
• Baş ağrısı
• Vücut yorgunluğu ve tükenmişlik hissi

Zona Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Zona hastalığı tanısı genel olarak ilk muayenede konulmaktadır. Muayene ile tanı konulmayan nadir vakalar bulunur. Bu vakalar için laboratuvar testi uygulanır. Yapılan laboratuvar testinde lezyondan bir kazıntı örneği alınarak özel boyama yöntemleri kullanılır ve mikroskop altında alınan doku incelenir. Alınan bu testte Tzank testi denilmektedir.

Zona Tedavisi Nasıl Planlanır?

Zona tanı ve tedavisi dermatoloji veya enfeksiyon hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirilir ve planlanır. Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; şikâyetleriniz için ilgili uzmanlık alanına başvurmanız önerilir.

Zona Hastalığı Nasıl Geçer?

Kesin bir tedavisi bulunmayan zona genellikle ilk evrelerde çeşitli tedavi yöntemleri uygulanarak önlenebilmektedir. Hastalığın iyileşme hızının artırılması ve ilerlemesinin durdurulması adına şu yöntemler tercih edilmektedir;

Zona Hastalığı Tedavisi Var mı?

Zona pek tedavisi olan bir hastalık değildir. Ancak erken tanı ve tedavi hastalığın ilerlemeden iyileşmesini sağlamak için büyük bir öneme sahiptir. Genellikle hastalığın tedavisi; semptomları ve hastalığın şiddetini baskılamaya yönelik uygulanmaktadır.

Hastalığın ortaya çıkmasından itibaren ilk 72 saat içerisinde mutlaka antiviral ilaçlara başlanmalıdır. Daha sonra ise hastalığın gösterdiği belirtilere göre B vitamini kompleksleri, yara bakım kremleri ve ağrı kesiciler tercih edilmektedir.

Zona Hastalığı Tedavi Yöntemleri

Zona hastalığı ilaçlarla tedavi edilebilmektedir ancak bazı tedaviler ile de desteklenerek iyileşme hızı artırılmaktadır. Hastalığın birden fazla belirtisi görülebilmektedir. Görülen bu belirtiler doğrultusunda tedaviler uygulanmaktadır. İlaç tedavisi, destekleyici tedaviler ve evde yapılacak rutin bakımlar ile hastalığın ilerlemesi durdurulabilir.

Zona Hastalığı Destekleyici Tedaviler

Destekleyici tedaviler kapsamında zona hastalığı için önerilen bazı yöntemler bulunmaktadır. Tedaviye dair detaylar şöyledir;

Zona Hastalığı Bulaşıcımıdır?

Zona kişiden kişiye geçen bulaşıcı bir hastalık değildir. Ancak hastalığın su çiçeği virüsü ile aynı virüsü taşıması, su çiçeği olarak diğer kişilere ulaşabilme özelliği taşımaktadır. Virüsün neden olduğu kabarcıklardan sızan sıvılar ile temas edilirse hastalığın bulaşma ihtimali bulunmaktadır.

Zona ile İlişkili Olarak Ortaya Çıkabilecek Komplikasyonlar Nelerdir?

Zona tedavi edilmediğinde gittikçe şiddetlenen bir hastalıktır. Hastalığın şiddetlenmesi durumunda sinirlere baskının meydana gelmesi ve belirtilerin daha aktif bir şekilde ortaya çıkması görülmektedir. Hastalığın etki ettiği sinirin hangisi olduğuna bağlı olarak vücutta çeşitli komplikasyonlar görülebilmektedir. Zonanın etkilediği sinire bağlı olarak gelişebilen komplikasyonlardan bazıları şu şekildedir;

• Beyin iltihabı
• Postherpetik nevralji
• Cilt enfeksiyonları
• Nörolojik problemler
• Görme kaybı
• Denge problemleri
• Yüz felci

Zona Nasıl Önlenir?

Zona korunabilen hastalıklar arasında yer almaktadır. 2006 yılında lisans almış olan bir aşı bulunmaktadır. Ülkemizde 2015 yılında bakanlık onayı alınarak kullanılmaya başlanmıştır. Aşı tek doz olarak uygulanır. Zona aşısı hastalığın önlenebilmesinde büyük bir öneme sahiptir.

Bazı ülkelerde aşı 50 yaş üzeri sağlıklı bireyleri yapılmaktadır. Ülkemizde ise 60 yaş üzerindeki kişilere uygulanır. Dermatolog uzmanlarının onayı ile bu aşı tek doz şeklinde uygulanmaktadır.

Zona Aşısı İle İlgili Bilinmesi Gerekenler Nelerdir?

Hastalıktan korunabilmenin en temel yollarından bir tanesi aşıdır. Zona aşısı uygulanan kişilerin sayısı giderek artmaktadır. Özellikle aşıdan sonra ülkemizde bu hastalığa yakalanan kişilerin sayısı gittikçe azalmıştır. Aşıya dair bilinmesi gerekenler ise şöyledir;

• Aşı enjeksiyon şeklinde üst kola uygulanmaktadır.
• Aşının amacı zona olma riskinin azaltmaktır.
• Aşı en az 5 yıl koruma sağlamaktadır.
• Zona olan kişiler hastalığı geçirirken aşı olabilmektedir. Aşı etkisi ile hastalığa dair belirtiler daha hafif geçebilir ve hastalık daha kısa sürebilir.
• Aşı tek doz şeklinde uygulanmaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Zona hastalığı ile ilgili en sık sorulan sorular şu şekildedir.

Zona Hastalığı Stresten Olur mu?

Daha önce su çiçeği geçiren kişilerde hastalığın geçmesine rağmen rahatsızlığa neden olan virüs uyku halinde saklı kalmaktadır. Zamanla kronik rahatsızlıklar, ilerleyen yaş ve enfeksiyonlar nedeniyle bağışıklık sisteminin düşmesi doğrultusunda virüs aktif hale gelebilmektedir. Stres, depresyon, aşırı yorgunluk ve üzüntü gibi durumlarda da virüs tetiklenebilmekte, zona hastalığı ortaya çıkabilmektedir.

Zona Kaç Gün Sürer?

Zona genellikle 2 ila 4 hafta kadar sürmektedir. Hastalıktan dolayı meydana gelen cilt döküntüleri ortalama olarak 10 gün içerisinde kabuk bağlamaktadır. Ancak tamamen iyileşmenin görülebilmesi için 2 ila 4 hafta kadar beklemek gerekmektedir.

Zona En Çabuk Nasıl Geçer?

Zona hastalığı ortaya çıkar çıkmaz ilk 24 saat ve 72 saat arasında tedaviye başlanması en hızlı iyileşme gösteren dönemi kapsamaktadır. Özellikle ilk evrede antiviral ilaçlara başlamak erken tedavi ve ağrıların önlenmesinde etkili olmaktadır.