Saç dökülmesi (alopesi); saçların normalden çok daha fazla dökülerek seyrelme veya kellik oluşturmasıdır. Erkeklerde ve kadınlarda görülen alopesinin kendi içerisinde farklı türleri vardır. Bunlardan biri olan alopesi areata oldukça yaygındır ve bağışıklık sisteminin saç köklerine saldırmasıyla ortaya çıkar. Halk arasında saçkıran olarak bilinir.
Saçların doğal döngüleri gereğince belirli bir süre sonra dökülerek yeniden çıkması gerekir. Buna bağlı olarak günlük 100 adede kadar saç telinin dökülmesi normal ve olağan kabul edilir. Dökülme miktarı, bu sınırın üzerinde olduğunda ise yaşanan durum alopesi olarak değerlendirilir. Alopesi, türüne göre farklı yöntemler kullanılarak tedavi edilir.
Saç Dökülmesi (Alopesi) Nedir?
Alopesi; saçların olması gerekenden daha fazla dökülmesi durumudur. Kendi içerisinde farklı türleri olan bu rahatsızlık, saçların kaybedilmesine yol açarak saç derisinde seyreklikler veya saçsız bölgeler oluşmasına neden olur. En yaygın türlerinden biri, halk arasında saçkıran olarak da bilinen alopesi areatadır.
Saç dökülmeleri genel olarak alopesi olarak ifade edilse de söz konusu rahatsızlığın kendi içerisinde farklı çeşitleri vardır. Yaygın olarak görülen bazı alopesi çeşitleri aşağıdaki gibidir:
| Alopesi Çeşitleri | Açıklama |
|---|---|
| Androgenetik Alopesi | En sık görülen tip olarak kabul edilir. Erkek tipi kellik olarak da ifade edilen bu durumun temelinde DHT isimli hormon vardır. Saç kökleri, bu hormona karşı hassas olan kişilerde görülür. Tepe ve şakak bölgesindeki saçların dökülmesiyle kendini belli eder. Farklı seviyelerde görülür. |
| Alopesi Areata | Alopesi denildiğinde akla gelen ilk seçeneklerden biridir. Halk arasında saçkıran olarak da ifade edilir. Bağışıklık sisteminin saç köklerine saldırdığı bir rahatsızlıktır. Bu rahatsızlığa bağlı olarak tüm saçlar kaybedilebileceği gibi (alopesi universalis), bozuk para büyüklüğündeki alanlar da etkilenebilir. |
| Traksiyon Alopesi | Saç köklerinin zayıflamasına neden olur. Isı araçları ve saçları sıkı toplama gibi mekanik travmalara karşı saç kökleri daha hassas hale gelir. |
| Alopesi Totalis | Tüm saçların dökülmesine neden olan bir durumdur. Alopesi areatanın ileri bir formu olarak kabul edilir. |
Her ne kadar saç dökülmeleri alopesi olarak ifade edilse de bu durumun farklı çeşitleri olduğu unutulmamalıdır. Türüne bağlı olarak saç dökülmesi (alopesi) etkileri değişir.
Saç Dökülmesi Neden Olur?
Saç dökülmesinin farklı türleri olduğu gibi çeşitli nedenleri vardır. Alopesi, saç dökülmesi konusunda genel bir kavramdır. Dolayısıyla net nedenlerden bahsetmek zordur. Bunun yerine, alopesi çeşidine göre nedenlerden söz edilebilir. Bunlar ise aşağıdaki gibidir:
1 – Genetik Nedenler
Androgenetik alopesi, adından da anlaşılacağı üzere genetik nedenlere bağlı olarak ortaya çıkar. Erkeklerde saç dökülmesi nedenleri arasında ilk sırada yer alır. Erkek tipi kellik olarak da isimlendirilen bu durumun temelinde, saç köklerinin DHT (erkeklik) hormonuna karşı aşırı hassas olmasıdır.
Saç köklerinin erkeklik hormonuna karşı hassas olmasının arkasında genetik faktörler vardır. Dolayısıyla bu problemler, çoğunlukla kalıtsal olarak bireylere geçer. Saç dökülmesi (alopesi) nedenleri arasında genetik faktörler önemli yer tutar.
2 – Otoimmün Hastalıklar
Saç dökülmesi (alopesi) nedenleri arasında otoimmün hastalıklar da vardır. Alopesi areata olarak bilinen türün arkasında bağışıklık sisteminin saç köklerine saldırması vardır. Bağışıklık sistemi, saç köklerini tehdit olarak algılar ve saldırır. Buna bağlı olarak saç telleri önce zayıflar, ardından ise dökülme gerçekleşir.
Bağışıklık sistemi etkisine bağlı olarak saçların bir kısmı (bozuk para büyüklüğündeki alanlar) veya tamamı kaybedilebilir. Hatta bazı türlerinde vücuttaki tüm kılların dökülmesi söz konu olur.
3 – Diğer Nedenler
Bahsedilenlere ek olarak farklı hastalık etkileri, hormon değişiklikleri ve kullanılan ilaçların yan etkisi gibi nedenlere bağlı olarak saç dökülmesi (alopesi) meydana gelebilir.
Saç Dökülmesi (Alopesi) Belirtileri Nelerdir?
Saçların normal döngülerine göre daha fazla dökülmesi olarak tanımlanan alopesinin kendi içerisinde farklı türleri vardır. Buna bağlı olarak da belirtileri farklılık gösterir. Yaygın bazı belirtiler aşağıdaki gibidir:
- Saçların normalden çok daha fazla dökülmesi, en önemli belirtidir. Tarakta fazla saç teli kalması veya banyo sırasında yoğun saç dökülmesi, alopesiye yönelik işaretlerdendir.
- Saç tellerinde zayıflama, dökülme öncesindeki önemli belirtidir. Dökülme yaşanmasa dahi saç tellerinde incelme ve zayıflama, kısa süre sonra dökülme yaşanacağını gösterir.
- Saç çizgisinin geriye doğru gitmesi, bir diğer önemli belirtidir. Bu belirti, saçların dökülmesine bağlı olarak zaman içerisinde oluşur.
- Bölgesel kelliklerin oluşması, alopesi areata belirtisi olarak kabul edilir. Bozuk para büyüklüğündeki alanlardaki saçlar tamamen dökülür ve o bölgeden saç çıkışı olmaz. Bu belirti, saçkıran olarak nitelendirilir.
- Saç derisinde kızarıklık, kaşıntı ve döküntü gibi normal olmayan durumlar, farklı rahatsızlıklara işaret eder. Bu rahatsızlıklara bağlı olarak saç dökülmesi (alopesi) meydana gelebilir.
İlgili işaretler fark edildikten sonra uzman doktora başvurulması, dökülmelerin durdurulması veya minimum seviyede kalması adına önemlidir. Uzm. Dr. Derya Can ile iletişime geçere saç dökülmesi (alopesi) hakkında daha detaylı bilgi alabilirsiniz.
