Diyabetik Nöropati Nedir? Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Diyabetik nöropati nedir ve neden oluşur? sorusu bu rahatsızlıkla ilgili en çok merak edilenler arasındadır. Diyabetik nöropati genel anlamıyla diyabetin sinir sistemi üzerinde yol açtığı hasarı ifade eder. Yaşam kalitesini ciddi anlamda düşüren bir rahatsızlıktır.
Kan şekeri düzeyinin uzun süre yüksek seyretmesi durumunda sinir hücrelerinde ve bu hücreleri besleyen kılcal damarlarda bazı yapısal değişiklikler ortaya çıkmaktadır. Bu durumun sonucunda ise sinir iletim hızı ve kalitesi azalma göstermektedir. Bazı durumlarda ise sinirlerin işlevi kısmen ya da tamamen bozulabilir.
Diyabetik Nöropati Ne Demek?
Yüksek kan şekeri düzeyinin sürekli hâle gelmesi durumunda meydana gelen diyabetik nöropati nedir? Hastalarda ciddi sinir hastalarına yol açan ve yaşam kalitesini ciddi anlamda düşüren bir komplikasyondur.
1 – Periferik Diyabetik Nöropati Nedir?
Uzun süre yüksek seyreden kan şekeri el, ayak ve bacak gibi uzuvlarda sinirlerin hasar görmesine neden olur. Diyabetin en sık görülen komplikasyonlarından bir tanesidir. Uyuşma, karıncalanma, keskin ağrı ve yanma gibi belirtiler ile kendini göstermektedir.
Genellikle sinir hasarı ayaklarda ve bacaklarda başlamaktadır. Belirtiler ise geceleri daha şiddetli hale gelmektedir. Periferik diyabetik nöropati belirtileri şöyledir;
- Ayaklarda ve ellerde uyuşma hissi
- Kas güçsüzlüğü
- Ağrı ve yanma hissi
- Hassasiyet
- Yaralar
2 – Otonom Diyabetik Nöropati Nedir?
Otonom diyabetik nöropati nedir hangi belirtilere sahiptir? Diyabete bağlı yüksek kan şekerinin uzun süre seyretmesi; sindirim sistemi, kalp, cinsel organlar, mesane ve ter bezleri gibi iç organları yöneten sinirlere hasar vermesi durumu otonom diyabetik nöropati gelişmektedir.
Otonom diyabetik nöropatinin temel özellikleri şu şekildedir;
- Komplikasyon otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilen organları etkilemektedir.
- Dinlenme durumunda kalp hızının artış göstermesi, kan basıncının ani düşmesi, baş dönmesi ve bayılma hissi meydana getirmektedir.
- Midenin yavaş boşalmasına bağlı olarak bulantı, erken tokluk hissi, kusma, ishal ve kabızlık gibi durumlar görülür.
- Erkeklerde sertleşme ve boşalma sorunları ortaya çıkmaktadır. Kadınlarda ise cinsel istekte azalma ve vajinal kuruluk gelişebilmektedir.
- Ter bezlerinin etkilenmesi durumunda ise yemek yerken aşırı terleme veya gece terlemeleri görülür. Aynı zamanda gözlerin karanlığa ve ışığa uyum sağlama yeteneğinde değişiklikler de gözlemlenmektedir.
Diyabetik Nöropati Nedir Diyabetik Nöropati Belirtileri Nelerdir?
Diyabetik nöropati nedir ve belirtiler değişiklik gösterir mi? Belirtiler hastadan hastaya göre değişiklik göstermektedir. Ancak genel olarak el ve ayaklarda sıra dışı durumlar ile rahatsızlık öne çıkmaktadır. Komplikasyona bağlı olarak uyuşma, karıncalanma, iğnelenme ya da yanma gibi hisler en sık karşılaşılan durumlar arasında yer almaktadır. Bazı durumlarda hafif dokunuşlar bile rahatsız edici düzeye gelebilmektedir.
Diyabetik nöropati ciddi belirtiler gösteren bir rahatsızlıktır. Bu nedenle dikkate alınmalı ve belirtilerin azaltılması yönünde tedaviye başlanmalıdır. Komplikasyonun gösterdiği belirtiler genel olarak şöyledir;
- Ayak yanması ve iğnelenme hissi
- El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma ve hissizlik
- Yürümede dengesizlik, kas zayıflığı ve kramplar
- Ağrı eşiğinde değişim
- Sindirim sistemi problemleri
- İdrar tutamama ve idrara çıkmakta zorluk
- Göğüs, bel ve karın bölgesinde ağrı
- Cinsel işlev bozuklukları
- Kan basıncı dengesizlikleri
- Belirli sinir köklerinde kuvvetsizlik ve yoğun ağrı
Diyabetik Nöropati Neden Olur?
Diyabetik nöropati nedenleri arasında en temel durum uzun süre boyunca kontrolsüz seyreden kan şekeri seviyesidir. Yüksek kan şekeri düzeyi, küçük kan damarlarını hedef almaktadır. Bu durumun sonucunda ise damarların esnekliği ve bütünlüğü bozulmaktadır.
Sinirlerin hasar görmesi durumunda sinir hücrelerine yeterli oksijen ve besin gitmemektedir. Bu durum ileri düzeyde sinir hasarına yol açmaktadır. Diyabetik nöropati risk faktörleri arasında genetik yatkınlık yer almaktadır. Ancak bu durumun nedenleri genel anlamda şu şekilde listelenebilir;
- En büyük tetikleyici kan şekerinin uzun süre yüksek seyretmesidir.
- Kötü beslenme alışkanlıkları özellikle aşırı karbonhidrat tüketimi sinir hasarını hızlandırır.
- Ailede diyabetik nöropati görülme geçmişi kişinin bu komplikasyonunu yaşama riskini artırır.
- Yüksek kolesterol ve hipertansiyon damarlara ek yük bindirerek kan akışını azaltabilir. Bu durum sonucunda da sinir hasarı meydana gelebilir.
Diyabetik Nöropati Teşhisi Nasıl Konur?
Diyabetik nöropati nedir teşhisi nasıl konulur? Diyabetik nöropatinin kesin tanısı için farklı yöntemler tercih edilmektedir. Özellikle çeşitli yaklaşımlar ve muayenelerin birleşimi ile doğru teşhis konulmaktadır. Komplikasyonun teşhisi için tercih edilen yöntemler şöyledir;
- Hastanın diyabet geçmişi, şikayetleri ve yaşam tarzı ayrıntılı bir şekilde dinlenir.
- Fiziki muayene yapılmaktadır. Doktor basit testler ile ayak ve el reflekslerini kontrol ederek, dokunma ve titreşim duygusunu test etmektedir.
- Kan şekeri ölçümleri, HbA1c değeri ve diğer metabolik parametreler tanıya yön verir.
- Otonom sinir sisteminin etkilenmiş olabileceği şüphesi ile kalp ritmi ve kan basıncı gibi parametreleri inceleyen ek testler uygulanabilir.
