Sjögren Sendromu Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
| |
Sjögren sendromu; nem üreten bezlere bağışıklık sistemi hücrelerinin saldırmasıyla ortaya çıkan bir otoimmun hastalıktır. Göz, ağız ve diğer mukoza üreten organlarda kuruluğa neden olan bu rahatsızlığın nedeni tam olarak bilinmemektedir. Genetik faktörler, virüsler ve hormonların hastalığın oluşmasında etkili olduğu düşünülür. Her yaştan kişide görülme olasılığı olan bu rahatsızlık, daha çok kadınlarda ve 40-60 yaş aralığındaki kişilerde görülür.
Sjögren Sendromu Nedir?
Sjögren sendromu; bağışıklık sisteminin nem üreten hücrelere ve bezlere saldırdığı bir otoimmun hastalıktır. Göz yaşı ve tükürük bezlerini etkileyerek kuruluğa yol açan bu rahatsızlık, gerekli tedaviler uygulanmadığında farklı organlara da sıçrar. Eklemler, cilt, akciğerler ve diğer organlara yayılma riski bulunur.
Sjögren sendromu, yavaş ilerleyen ve kronik bir rahatsızlık olarak tanımlanır. Semptomların zaman içerisinde artması ve alevlenmelerin ortaya çıkması olasıdır. Kesin tedavisi olmayan bir rahatsızlıktır. Uygulanan tedavilerdeki temel amaç, hastalığın ilerlemesinin yavaşlatılması (veya durdurulması) ve hastaların yaşam kalitelerinin arttırılmasıdır.
Hastalığın görüldüğü bireylerde bağışıklık sistemi özellikle dış salgı bezlerine saldırır. Göz yaşı, tükürük, ter, vajinal salgı bezleri temel hedeflerdir. Ayrıca solunum yollarındaki salgı bezleri de hastalıktan etkilenebilir. Hastalık etkisiyle bu bezlerin salgısı azalır ve böylece ilgili organlarda kuruluk meydana gelir. Ayrıca bu hastalık kendi içinde primer ve sekonder olarak ikiye ayrılır. Bunlara ilişkin detaylar aşağıdaki gibidir:
| Türü | Açıklama | Birlikte Görüldüğü Durumlar |
| Primer (Birincil) | Hastalığın tek başına görüldüğü formdur. Başka bir otoimmün veya romatizmal hastalık olmadan gelişir. | Başka bir otoimmün hastalık bulunmaz. |
| Sekonder (İkincil) | Başka bir otoimmün hastalıkla birlikte ortaya çıkan formdur. Sjögren sendromuna ait kuruluk belirtilerine ek olarak altta yatan hastalığın bulguları da görülebilir. | Romatoid artrit, Sistemik Lupus Eritematozus (SLE), skleroderma, polimiyozit, dermatomiyozit vb. |
Sjögren Sendromu Neden Olur?
Hastalık, bağışıklık sisteminin nem üreten bezlere saldırmasıyla oluşur. Bilinmeyen bir nedenden dolayı lenfositler vücudun saldı üreten hücrelerine saldırır. Saldırlar sonucunda hücreler zarar görür, salgı üretimi azalır ve bez yapısı bozulur. Zaman içerisinde bu hasarlar kalıcı hale gelebilir. Tüm bu sürecin neden başladığı ise tam olarak bilinmemektedir.
Sjögren sendromu, bir otoimmun rahatsızlıktır fakat nedeni kesin olarak bilinmez. Hastalığın olası nedenleri aşağıdaki gibidir:
- Genetik yatkınlık, en önemli risk faktörlerinden biri olarak kabul edilir.
- Bağışıklık sistemi bozukluğu olan kişilerde bu rahatsızlığın görülme olasılığı daha fazladır.
- Kadınlarda daha fazla görülmesi, hastalığın oluşumunda hormon faktörünün önemli bir yer tuttuğuna işaret eder.
- Bazı viral enfeksiyonların hastalık için tetikleyici olabileceği tahmin edilir. Hepatit C bunlardan biridir.
İkincil sjögren sendromu için farklı otoimmun hastalıklar da tetikleyici olabilir. Yaygın tetikleyicilerden bazıları aşağıdaki gibidir:
- Lupus
- Sedef artriti
- Romatizmal eklem iltihabı
Söz konusu türden otoimmun hastalıkları, sjögren sendromunun ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir.
Sjögren Sendromu Belirtileri Nelerdir?
Hastalık direkt olarak nem üreten salgı bezlerini hedef alır ve bunun ilk işareti tükürük ve göz yaşında kendisini belli eder. Hastalığın ilk işareti, birçok vakada göz kuruluğu ve ağız kuruluğu olarak öne çıkar. Göz kuruluğunun meydana gelmesine bağlı olarak gözlerde yanma, bulanık görme ve batma gibi semptomlar oluşur. Ağız kuruluğu ise diş çürükleri gibi olumsuzluklara neden olabilir. Yaygın diğer belirtiler şu şekildedir:
- Kuru cilt
- Vajinal kuruluk
- Boğazda kuruluk ve sık öksürme
- Burun kuruluğu ve burunda kanama
Kuruluk önemli işarettir. Ancak hastalık tek belirtisi bunlar değildir. Kuruluğa ek olarak bazı vakalarda görülen diğer semptomlar aşağıdaki gibidir:
- Kas ağrısı ve güçsüzlük
- Eklem ağrıları
- Lenf düğümlerinde şişme
- Zihin bulanıklığı ve odaklanmada zorlanma
- Tat alma kaybı
- Işığa hassasiyet
- Mide yanması ve hazımsızlık
- Döküntü
- Ağız yaraları
- Kollarda ve bacaklarda uyuşma (sinir tutulumu)
Söz konusu belirtilerin şiddeti ve türü hastalara göre farklılık gösterebilir.
Sjögren Hastalığına Ne İyi Gelir?
Sjögren sendromu, vücudun nem üreten salgı bezlerini hedefleyen bir rahatsızlıktır. Bağışıklık sisteminin kendi hücrelerine saldırmasıyla oluşur ve her hastada farklı etkiler görülür. Göz kuruluğundan ağız kuruluğuna varıncaya kadar olan etkiler için farklı yöntemler doktor onayıyla denenebilir.
Göz kuruluğu için doktor tarafından reçete edilen suni göz yaşı damlalarından yararlanılabilir. Böylece gözlerdeki kuruluk asgari seviyeye indirilir ve kuruluk kaynaklı problemlerin önüne geçilir. Ağız kuruluğu içinse tükürük akışını uyaran şekersiz sakızlar kullanılabilir. Ayrıca küçük miktarlarda su içmek de ağız kuruluğuna iyi gelecektir. Hastaların şikayetlerine göre farklı yöntemler tercih edilebilir. Ancak bunların tamamının doktor onayıyla yapılması çok önemlidir. Ayrıca IV detoks ve prolozon gibi yenilikçi ve destekleyici tedaviler de bu noktada öne çıkar.



2 Yorum. Yeni yorum yaz
benim hastalığım şjögren sendromuna bağlı omurilikte tutulum oldu 7 yıldır yürüyemiyorum belden aşağı his hiç yok ellerim ve kollarımda dirseklere kadar his yok donuk benim için omurilik bel ve bacaklarıma hacamat yaptırmam uygun olurmu hocam
Merhabalar öncelikle geçmiş olsun. Sjögren sendromu, yalnızca göz ve ağız kuruluğu ile sınırlı kalmayan, sistemik belirtilerle de yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilen kronik bir otoimmün hastalıktır. Sjögren ve beldeki tutulum için enjeksiyon ve serum tedavileri uygulamaktayım. Hacamat ile desteklenebilir.
Bu tedavilerin amacı hasar görmüş hücrelerin onarımını desteklemek, kireçlenmenin ileriye gitmesini azaltmak, bağları kuvvetlendirmek, ödem ve iltihabî azaltmak, ağrıyı azaltmak ve hareket oranını arttırmak için uygulanır.