Avasküler Nekroz (Osteonekroz) Nedir? Tedavisi Nasıldır?
| |
Avaskuler nekroz (osteonekroz); kemik hücrelerini besleyen kan akışının kesilmesine bağlı olarak dokuların canlılığını kaybetmesi ve ölmesidir. Kan akışının tamamen veya kısmen kesilmesinden dolayı hücreler yeterli oksijeni alamaz ve zaman içerisinde canlılığını kaybeder. Canlılığını kaybeden dokular nedeniyle kemikler zayıflar ve eklem yüzeyleri bozulur. Bu durum kendisini şiddetli ağrı ve hareket kısıtlılığıyla gösterir.
Avaskuler Nekroz (Osteonekroz) Nedir?
Avaskuler nekroz (osteonekroz); kan akışının kısmen veya tamamen durması sonucunda büyük eklemlerdeki kemik hücrelerinin ölmesi durumudur. Kan akışının azalması veya durmasına bağlı olarak kemik hücreleri gerekli oksijeni alamaz ve ölürler. Gerekli tedavi uygulanmadığında kemik yapısı zayıflar ve eklemlerde çökmeler meydana gelir.
Osteonekroz, kalça ve diz başta olmak üzere büyük eklemlerde daha çok görülür. Omuz, ayak bileği, çene kemiği ve el bileği gibi eklemlerde de ortaya çıkabilir. Hastalık tek taraflı olabileceği gibi iki tarafta da meydana gelebilir. Özellikle erken dönemde belirti vermemesinden dolayı tanının konulması zordur. Hastalık erken dönemde teşhis edildiğinde ameliyatsız tedavi yöntemleri kullanılır. İlerlemiş vakalarda ise cerrahi yöntem daha güçlü bir seçenek olarak öne çıkar.
Osteonekroz Nasıl Oluşur?
Kemikler, her ne kadar dışarıdan bakıldığında belli olmasa da canlı dokulardan meydana gelir ve kandan gelen oksijen ve minerallerle beslenir. Kan dolaşımı durduğunda veya azaldığında kemik hücreleri ihtiyaç duyduğu oksijeni alamaz ve buna bağlı olarak kemik dokusu ölür.
Ölen kemik dokusu, taşıma kapasitesini kaybeder. Kalça gibi vücut ağırlığını taşıyan eklem kemiklerinde avaskuler nekroz (osteonekroz) meydana geldiğinde kıkırdak bozulur ve farklı sağlık sorunları ortaya çıkar.
Osteonekroz, vücudun birçok bölgesindeki eklemlerde görülebilir. Ancak yaygın bir şekilde ortaya çıktığı noktalar aşağıdaki gibidir:
| Bölge | Görülme Sıklığı |
| Kalça | Çok sık |
| Diz | Sık |
| Omuz | Orta |
| Ayak bileği | Az |
| El bileği | Az |
| Çene kemiği | Nadir |
Kalça eklemi, vücutta en fazla yüke maruz kalan bölge olduğundan dolayı osteonekrozun en fazla görüldüğü bölüm olarak dikkat çeker.
Avaskuler Nekroz (Osteonekroz) Belirtileri
Osteonekroz, 30 ile 60 yaş arasındaki bireylerde görülür. Etkilediği kemik ve ekleme bağlı olarak farklı belirtilere neden olur. Yaygın görülen avasküler nekrozu belirtileri aşağıdaki gibidir:
- Ağrı, en önemli semptom olarak kabul edilir. Fakat bu semptomun arkasında birçok neden olabilir. Avasküler nekrozu ağrısı, yük taşıyan kemiklerde ortaya çıkar ve ilerleyen dönemlerde şiddeti artar.
- Etkilenen eklem görevini tam olarak yapamaz ve buna bağlı olarak eklem hareketlerinde kısıtlılık meydana gelir.
- Hastaların hareketlerinde belirgin bir yavaşlama görülür.
Hastalığın dönemine göre belirtiler değişir. Ancak osteonekroz, son derece sinsi bir hastalıktır ve erken dönemde hiçbir belirti vermez. Hafif ağrıya yol açsa da bu durum hastalar tarafından çok fazla ciddiye alınmaz ve tanıda gecikilir.
Ortaya çıkan belirtilerin doğru yorumlanması, hastalığın teşhisi adına önemlidir. Bu noktada ağrı son derece önemli bir işarettir. Kasığa, kalçanın yanlarına, arkasına, diz çevresine ve uyluk ön yüzüne vuran ağrılar önemlidir. Söz konusu bölgelerin vücut ağırlığını taşıyan kemikler ve eklemler olduğu dikkate alınmalıdır. Bu noktalarda hissedilen ağrı sonrasında teşhis için hemen uzman doktora başvurulmalıdır.
